{"id":1239,"date":"2022-04-07T22:26:59","date_gmt":"2022-04-07T19:26:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/?p=1239"},"modified":"2022-04-07T22:30:04","modified_gmt":"2022-04-07T19:30:04","slug":"dis-ticarette-riski-azaltma-yontemi-teminat-akreditifleri-stand-by-letter-of-credit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/en\/dis-ticarette-riski-azaltma-yontemi-teminat-akreditifleri-stand-by-letter-of-credit\/","title":{"rendered":"D\u0131\u015f Ticarette Riski Azaltma Y\u00f6ntemi: Teminat Akreditifleri (Stand-By Letter Of Credit)"},"content":{"rendered":"\n<p>D\u0131\u015f Ticarette kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan en \u00f6nemli risklerden biri; taahh\u00fct edilen mal\u0131n s\u00f6zle\u015fmede belirtilen miktar, cins ve kalitede olmama veyahut bedelin \u00f6denmemesidir. Taraflar\u0131n genellikle ta\u015f\u0131ma ve sigorta masraflar\u0131 gibi maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fck tutup kar oran\u0131n\u0131 art\u0131rma e\u011filimi oldu\u011fu g\u00f6zlenmektedir. \u0130\u00e7 piyasada riskler teminat mektuplar\u0131, garanti teminatlar\u0131 gibi hususlarla \u00e7\u00f6z\u00fclebilirken; uluslararas\u0131 piyasalarda sistem ba\u015fka y\u00f6nlere kaym\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Uluslararas\u0131 ticarette, teminat mektubu ve garanti mektuplar\u0131 da kullan\u0131labilmekte iken; uygulamada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sistem AKRED\u0130T\u0130F&#8217;in bizatihi kendisidir. ABD<sup>1<\/sup>&nbsp;ve Japonya gibi \u00fclkelerde bankalar\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131na teminat mektubu, garanti mektubu vermeleri yasaklanm\u0131\u015f oldu\u011fundan; teminat ihtiyac\u0131&nbsp;<strong>TEM\u0130NAT AKRED\u0130T\u0130FLER\u0130 (Stand-by Letter of Credit)<\/strong>&nbsp;ile giderilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<sup>2<\/sup>&nbsp;Bu uygulama d\u00fcnya ticaretine de benzer bi\u00e7imde yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<sup>3<\/sup><\/p>\n\n\n\n<h3><strong>Teminat Akreditiflerinin T\u00fcrleri nelerdir?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul><li>Performansa Dayal\u0131 Teminat Akreditifi (Performance Standby)<\/li><li>Avans Teminat Akreditifi (Advance Payment Standby)<\/li><li>ihaleye Kat\u0131l\u0131m i\u00e7in D\u00fczenlenen Teminat Akreditifi (Bid Bond\/Tender Bond Standby)<\/li><li>Kontr Teminat Akreditifi (Counter Standby)<\/li><li>Mali Teminat Akreditifi (Financial Standby)<\/li><li>Do\u011frudan \u00d6demeli Teminat Akreditifi (Direct Pay Standby)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h3><strong>Teminat Akreditifi ya da \u015earta ba\u011fl\u0131 L\/C Neler i\u00e7erebilir?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul><li>Mal\u0131n teslimi<\/li><li>Mal bedelinin \u00f6denmesi<\/li><li>Ta\u015f\u0131man\u0131n yap\u0131lmas\u0131<\/li><li>Verilen kredinin \u00f6denmesi<\/li><li>G\u00fcmr\u00fck vergilerinin \u00f6denmesi<\/li><li>Sigorta \u015fartlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesi<\/li><li>S\u00f6zle\u015fme imzalanmas\u0131<\/li><li>\u0130haleye kat\u0131l\u0131m gibi \u015fartlar i\u00e7erebilir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h3><strong>Teminat akreditifi\/\u0130htiyat akreditifi\/garanti akreditifi (Stand-by Letter of Credit) nedir?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\u00d6deme garantisine benzer bir i\u015fleve sahiptir. Nitelik olarak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131sla yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmenin yerine getirilmemesi halinde \u00f6demede bulunulaca\u011f\u0131n\u0131 teyit eden akreditiftir. Akreditifi a\u00e7an banka \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131s ad\u0131na lehtara garanti vermektedir. Ancak \u00f6nemli olan husus ise \u00f6demenin hangi olgunun ger\u00e7ekle\u015fmemesi konusunun kesin ve net olmas\u0131d\u0131r.<sup>4<\/sup>&nbsp;1000 maddelik bir s\u00f6zle\u015fme sunup, s\u00f6zle\u015fmenin ihlal edilip edilmedi\u011fi yarg\u0131 merciince belirlenecek biz vaziyete b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015fsa o halde bu akreditiften istenilen fayda elde edilemeyecektir. Bu akreditif t\u00fcr\u00fc \u00f6zellikli bir t\u00fcr oldu\u011fundan dolay\u0131 mal al\u0131m sat\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 i\u015flerden \u00e7ok hizmet yahut belirli bir i\u015flerin yerine getirilmesi ya da getirilmemesi halinde kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcr olarak; teminat mektubu vasf\u0131ndad\u0131r. Ayr\u0131ca; ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k vasf\u0131 mevcuttur. Yani; aradaki ili\u015fki ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerden hari\u00e7 olarak akreditif alt\u0131nda g\u00f6sterilmesi gereken belge ibraz\u0131 ile \u00f6demenin yap\u0131lmas\u0131 hususunu i\u00e7ermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130n\u015faat s\u00f6zle\u015fmeleri sebebi ile bu akreditif s\u0131k kullan\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca para ve sermaye piyasalar\u0131nda da yap\u0131lan i\u015flemlere taahh\u00fct olu\u015fturmak i\u00e7in de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanlar mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n<p>Yarg\u0131tay karar\u0131nda, &#8220;Stand-by akreditif uzun vadeli al\u0131\u015fveri\u015fler, b\u00fcy\u00fck i\u015f akitleri ve bor\u00e7lanmalar gibi konularda kullan\u0131lan bir \u00e7e\u015fit teminat mektubudur. Banka teminat mektubunu akreditif olarak d\u00fczenleyip i\u015flemleri bu \u015fekilde g\u00fcvence alt\u0131na almaktad\u0131r. Ancak stand-by akreditif normal akreditiften farkl\u0131 olup bu akreditifte edimin ifa edilmemesi \u00fczerine \u00f6deme yap\u0131l\u0131r.\u201f olarak ge\u00e7mektedir.<sup>5<\/sup><\/p>\n\n\n\n<h3><strong>Neden Teminat Akreditifi kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>S\u00f6zle\u015fme edimine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131 halinde; zarar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 amac\u0131 sa\u011flan\u0131r. Bu tip akreditifin kullan\u0131lmas\u0131 taraflar\u0131 s\u00f6zle\u015fmeye uygun davranmaya zorlayacakt\u0131r. Ayr\u0131ca; zarar\u0131n olu\u015fmas\u0131 halinde de dava, tahkim vs yollarda alacak takibi yapmaya gerek kalmadan zarar bedeli do\u011frudan tahsil edilebilecektir.<\/p>\n\n\n\n<h3><strong>Teminat Akreditifi ile Ticari akreditif aras\u0131ndaki fark nedir?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Ticari akreditif al\u0131c\u0131 veya i\u015fveren talimat\u0131 ile sat\u0131c\u0131 veya m\u00fcteahhit lehine a\u00e7\u0131l\u0131rken, garanti akreditifi sat\u0131c\u0131 veya m\u00fcteahhit emriyle al\u0131c\u0131 veya i\u015fveren emrine a\u00e7\u0131l\u0131r.<sup>6<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Ticari akreditifler sadece mal al\u0131m\u0131na y\u00f6nelik a\u00e7\u0131lmakta, akreditif \u015fartlar\u0131na uyulmas\u0131 ve bunun belgelerle kan\u0131tlanmas\u0131 halinde lehdara \u00f6deme g\u00fcvencesi verir. Teminatl\u0131 akreditif (stanby L\/C) ise her t\u00fcrl\u00fc mal, hizmet, \u00f6deme garanti konusunu kapsar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ticari akreditifte; amir banka, s\u00f6zle\u015fme ile belirlenen taahh\u00fcd\u00fcn yerine getirildi\u011finin yani mal\u0131n sevk edildi\u011finin veya hizmetin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n fatura, ta\u015f\u0131ma belgesi vs ile belgelenmesi halinde lehdara \u00f6demede bulunur. Teminat akreditifinde ise&nbsp;<strong>taahh\u00fcd\u00fcn yerine<\/strong>&nbsp;<strong><em><u><strong><em>getirilmemesi<\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong>&nbsp;\u00fczerine&nbsp;lehdar\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131 telafi etmek maksad\u0131 ile&nbsp;ve yine lehtar taraf\u0131ndan bunu ispata y\u00f6nelik d\u00fczenlenen belge ibraz\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda lehdara \u00f6deme yapmay\u0131 taahh\u00fct etmektedir.<sup>7<\/sup>&nbsp;Risk bak\u0131m\u0131ndan de\u011ferlendirilme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise; ticari akreditifte, mal\u0131n sevki fatura, mal\u0131n y\u00fcklendi\u011fini g\u00f6steren belge ile teminat konusu risk minimuma iner. Teminat akreditifinde ise \u00f6demeler lehtar\u0131n yaz\u0131l\u0131 talebi \u00fczerine ve 3. Ki\u015filer taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen kopya belge ile yap\u0131laca\u011f\u0131ndan risk i\u00e7erebilir.<sup>8<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Bu durumda; bankan\u0131n i\u015fin yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan denetleme imkan\u0131 yoktur, sadece kendisine ibraz edilen belge kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda taahh\u00fcd\u00fcn yerine getirilmedi\u011fini belge \u00fczerinden inceler ve belge \u00fczerinde teminat\u0131 lehtara verir. Bankan\u0131n yetkisinin s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu ve yorum yapma yetkisinin olmad\u0131\u011f\u0131 sadece belge \u00fczerinden inceleme yaparak \u00f6deme yapaca\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r. Ancak mahkeme karar\u0131 ile amir banka itirazda bulunabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tam ters durumda ise; taraflar birbirlerinin taahh\u00fctlerini akreditif \u00e7er\u00e7evesinde yerine getirdi ise; bu halde de bloke edilen teminat\u0131n geri d\u00f6nmesi gereklidir. Tabi en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konulardan biri de akreditifin a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan kapanmas\u0131na kadar ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131ndaki faiz kayb\u0131d\u0131r. Bu kapsamda ise; bankalar d\u00fczenledikleri teminat mektubu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda komisyon al\u0131rlar ancak; teminat bedelinin \u00f6denmesi gerekir ise de bu halde bir para alaca\u011f\u0131 do\u011faca\u011f\u0131ndan banka bunu kredi gibi de\u011ferlendirip FA\u0130Z\u0130 ile birlikte geri alma y\u00f6ntemine ba\u015fvurabilir.<\/p>\n\n\n\n<h3><strong>Teminat Akreditifi ile Teminat Mektubu ayn\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Her iki y\u00f6ntem de ama\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ayn\u0131 olmakla beraber; usul bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131l\u0131klar ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6ncelikle birka\u00e7 benzer noktas\u0131ndan bahsetmekte fayda vard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ol type=\"1\"><li>Her ikisinde de belirli bir risk garanti edilmektedir.<\/li><li>Garanti edilen risk kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan zararlardan banka sorumlu de\u011fildir bu sebeple bankadan talep edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/li><li>Garanti belirli bir limit dahilindedir yani ucu a\u00e7\u0131k yorumlamay\u0131 gerektirir bir limit konulamaz<\/li><li>Ba\u011f\u0131ms\u0131z bir bor\u00e7 y\u00fcklenilmesi durumu s\u00f6z konusudur. Taraflar\u0131n ticari ili\u015fkilerinin mahiyeti ile teminat birbirinden farkl\u0131 olarak de\u011ferlendirilir.<\/li><li>Pek az g\u00f6r\u00fclmekle birlikte bankan\u0131n kendine ait defileri ileri s\u00fcrerek \u00f6deme yapmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<sup>9<\/sup><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Farkl\u0131l\u0131klar ise ibraz edilen belgeden hareketle olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Teminat mektubu, bor\u00e7lu edimini yerine getirmezse muhatab\u0131n zarar\u0131n\u0131 telafi etmek amac\u0131yla garant\u00f6r taraf\u0131ndan d\u00fczenlenerek muhataba teslim edilen bir taahh\u00fctt\u00fcr. Teknik olarak; teminat mektubunu d\u00fczenleyen banka taraf\u0131ndan KO\u015eULSUZ ve \u015eARTSIZ muhatab\u0131n ilk yaz\u0131l\u0131 talebinde \u00f6denece\u011fi kayd\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<sup>10<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Teminat mektubu da ayn\u0131 teminat akreditifinde oldu\u011fu gibi \u015fartl\u0131 garanti mektubu olarak da d\u00fczenlenebilir. Ancak uygulamada bu y\u00f6ntem; teminat akreditifine \u00e7evrilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Teminat akreditifi de benzer bi\u00e7imde,&nbsp;<strong>bor\u00e7lunun edimini yerine getirmeme durumu g\u00f6zetilerek<\/strong>, lehine akreditif d\u00fczenlenen taraf\u0131n zarar\u0131n\u0131 telafi etmek \u00fczere garant\u00f6r taraf\u0131ndan d\u00fczenlenerek akreditif lehdar\u0131na iletilen bir taahh\u00fctt\u00fcr. Duruma ili\u015fkin yani \u015farta ili\u015fkin belge ibraz\u0131na ili\u015fkin muhatab\u0131n yapaca\u011f\u0131 ba\u015fvuru ile \u00f6deme alaca\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7eren teminat \u015fartl\u0131 garanti mektubu\/stanby L\/C gibi isimlerle adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7 olarak; \u015farta ba\u011fl\u0131 teminatl\u0131 akreditif, uygulamada b\u00fcy\u00fck boyutlu projelerde, ihalelerde ve d\u0131\u015f ticarette s\u0131kl\u0131kla uygulanmakta olan bir y\u00f6ntemdir. \u00d6zellikle d\u0131\u015f ticarete yeni ba\u015flayan veya taraflar\u0131n birbirlerini tan\u0131mad\u0131klar\u0131 hallerde teminat mektubu, \u015fartl\u0131 garanti mektubu veya teminat akreditifi; hem hukuki bir bask\u0131 olu\u015fturacak hem de s\u00f6zle\u015fmeye uygun davranma gereklili\u011fi hususunu ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0131\u015f Ticarette kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan en \u00f6nemli risklerden biri; taahh\u00fct edilen mal\u0131n s\u00f6zle\u015fmede belirtilen miktar, cins ve kalitede olmama veyahut bedelin \u00f6denmemesidir. Taraflar\u0131n genellikle ta\u015f\u0131ma ve sigorta masraflar\u0131 gibi maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fck tutup kar oran\u0131n\u0131 art\u0131rma e\u011filimi oldu\u011fu g\u00f6zlenmektedir. \u0130\u00e7 piyasada riskler teminat&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1244,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1239"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1239"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1240,"href":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1239\/revisions\/1240"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.daphneconsultant.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}